2 Մարտի, 2026

ՀՀ տեղեկատվական միջավայրը և նարատիվների դինամիկան — փետրվարի 23-28

Մոնիտորինգի վերլուծական զեկույց

1. Համատեքստ

2026 թվականի փետրվարի վերջին շաբաթը (փետրվարի 23–28) հայաստանյան տեղեկատվական դաշտում աչքի ընկավ սոցիալական խնդիրների շուրջ հանրային քննարկումներով և արտաքին քաղաքական զարգացումների (Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողության) ազդեցությամբ ձևավորվող թեմաներով։

Առանցքային թեմաներից մեկը դարձավ «Վեոլիա Ջուր» ընկերության հայտարարած ջրանջատումների շուրջ առաջացած դժգոհությունը։ Քաղաքական օրակարգում քննարկվեց հետախուզման մեջ գտնվող նախկին պաշտոնյա Միհրան Պողոսյանի հայտարարությունը առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու մասին, ինչը մեկնաբանվեց որպես ընտրական գործընթացներին ընդառաջ ընդդիմադիր դաշտում նոր դիրքավորումների փորձ։ Ընդդիմադիր քաղաքական դաշտում ուշադրության արժանացավ նաև «ՀայաՔվե» նախաձեռնության և «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության համագործակցության հուշագրի ստորագրումը։

Միաժամանակ քննարկումների առանցքում էր նաև հայ-թուրքական սահմանի «Ախուրիկ» անցակետից ռուս սահմանապահների հեռացումը և վերահսկողության ամբողջական փոխանցումը ՀՀ ԱԱԾ-ին։ Այդ ֆոնին, նախընտրական տրամադրությունների ակտիվացման պայմաններում, կառավարության կողմից հայտարարված կենսաթոշակների բարձրացումը մի շարք քաղաքական շրջանակների կողմից մեկնաբանվեց որպես սոցիալական քաղաքականության միջոց, մինչդեռ ընդդիմադիր դիսկուրսում այն հաճախ ներկայացվում էր նաև որպես հնարավոր վարչական ռեսուրսի կիրառում:

Ամփոփ վիճակագրություն

Նարատիվ (ըստ նվազման կարգի)	Գլխավոր դերակատարների խումբ	Facebook	Telegram	YouTube	TikTok	Ընդհանուր քանակ
1. Մրցակիցների վարկաբեկում	ՀՀ մեդիա հարթակներ	75	97	152	23	347
2. Ընտրություններ և ԿԸՀ	ՀՀ մեդիա հարթակներ	73	122	109	16	320
3. Սահմաններ և առևտուր	ՀՀ մեդիա հարթակներ	52	108	104	12	276
4. Արտաքին ազդեցություն	ՀՀ մեդիա հարթակներ	33	84	137	18	272
5. Զինված ուժեր	ՀՀ մեդիա հարթակներ	46	101	80	15	242
6. Էներգետիկա և ենթակառուցվածքներ	ՀՀ մեդիա հարթակներ	21	89	100	17	227
7. Էքզիստենցիալ սպառնալիք	ՀՀ մեդիա հարթակներ	19	26	144	14	203
8. Եկեղեցի և պետություն	ՀՀ մեդիա հարթակներ	22	32	120	11	185
9. Խաղաղություն և TRIPP	ՀՀ մեդիա հարթակներ	38	58	74	12	182
10. Եվրոպա և Հայաստան	ՀՀ մեդիա հարթակներ	25	54	67	4	150
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ		404	771	1087	142	2404

2.1. Նարատիվների և դրանց հաճախականության վերլուծություն

Տեղեկատվական հոսքի 3 հիմնական նարատիվները.

Մրցակիցների վարկաբեկում (347 հրապարակում). տեղեկատվական դաշտում իշխանությունների հասցեին քննադատությունները ակտիվացան «Վեոլիա Ջուր» ընկերության հայտարարած ջրանջատումների ֆոնին. Թեզն այն էր, որ կառավարությունը չի կարողանում արդյունավետ կառավարել կարևոր ենթակառուցվածքները։ Իշխանությանը վարկաբեկելու առիթ դարձավ նաև այն, որ Աննա Հակոբյանը հայտարարեց իր և Նիկոլ Փաշինյանի ամուսնության ավարտի մասին։ Այդ տեղեկությունը ներկայացվում էր որպես Նիկոլ Փաշինյանի նախընտրական իմիջի ձևավորում կամ Փաշինյանից հեռանալու նշան։

Ընտրություններ և ԿԸՀ (320 հրապարակում). հայտարարվեց, որ հետախուզման մեջ գտնվող նախկին պաշտոնյա Միհրան Պողոսյանը պատրաստվում է մասնակցել ընտրություններին իր ղեկավարած քաղաքական ուժով։ Միևնույն ժամանակ ընդդիմադիր դաշտում արձանագրվեց «ՀայաՔվե» քաղաքացիական միավորման և «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության համագործակցության մասին հայտարարությունը, որը ներկայացվեց որպես ընտրություններին ընդառաջ ուժերի համախմբման փորձ։ Նախընտրական տրամադրությունների ֆոնին նվազագույն կենսաթոշակի բարձրացման մասին Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը մրցակից քաղաքական ուժերի կողմից մեկնաբանվեց որպես հնարավոր «քողարկված ընտրակաշառք»։

Սահմաններ և առևտուր (276 հրապարակում). այս նարատիվի շրջանակում գրանցվեց երկու հիմնական շեշտադրում։ Շաբաթվա գլխավոր իրադարձությունը հայ-թուրքական սահմանի «Ախուրիկ» անցակետից ռուս սահմանապահների դուրսբերումն էր, ինչը մատուցվեց որպես ՀՀ սուվերենության վերականգնում։ Սակայն, որպես ֆոնային թեմա, պահպանվում է Ադրբեջանի հետ առևտրի, մասնավորապես՝ վառելիքի ներկրման հարցը։

Մյուս նարատիվների վերլուծություն.

Արտաքին ազդեցություն (272) ու Եվրոպա և Հայաստան (150) . քննարկումների կենտրոնում էր ՀՀ իշխանությունների՝ ԵՄ-ին ուղղված դիմումը «հիբրիդային արագ արձագանքման խմբեր» ուղարկելու վերաբերյալ։

Զինված ուժեր (242). գրառումներ կատարվեցին զինծառայող Նարեկ Հակոբյանի մահվան դեպքի և հարուցված քրեական գործի վերաբերյալ։

Էքզիստենցիալ սպառնալիք (203). քննարկումների թեմա դարձավ նաև Ադրբեջանից Հայաստան դիզելային վառելիքի մատակարարման մասին տեղեկությունը (4500 տոննա), որը որոշ հրապարակումներում ներկայացվում էր անվտանգության և կախվածության նարատիվների շրջանակում։

Եկեղեցի և պետություն (185). պահպանվեց եկեղեցու նկատմամբ ճնշումների մասին նարատիվը, որը ակտիվացավ «Սրբազան պայքար»-ի գործով որոշ մեղադրյալների տնային կալանքի վերացման ֆոնին։

Խաղաղություն և TRIPP (182). այս համատեքստում միջազգային օրակարգում առանձնացավ նաև Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողության մեկնարկը, որն ակտիվացրեց տարածաշրջանային անվտանգությանը և խաղաղության գործընթացներին առնչվող քննարկումները։

2.2. Նարատիվների հատումների վերլուծություն

Շաբաթվա գլխավոր առանցքային հատումը տեղի է ունեցել «Ընտրություններ և ԿԸՀ», «Արտաքին ազդեցություն»,«Եվրոպա և Հայաստան» և «Մրցակիցների վարկաբերում» թեմաների միջև։ Տեղեկատվությունը, թե Հայաստանի իշխանությունները ԵՄ-ից խնդրել են «հիբրիդային արագ արձագանքման խումբ», ներկայացվում է որպես իշխանությունների կողմից չընտրվելու վախի ցուցաբերում։ Սա կառուցում է նաև «Արևմուտքն օգնում է իշխանություններին ճնշումներ իրականացնել» ուղերձը։

Մյուս հատումը «Ընտրություններ և ԿԸՀ» ու «Մրցակիցների վարկաբեկում» նարատիվներում է. կենսաթոշակների 10.000 դրամով բարձրացումը մի կողմից մատուցվում է որպես սոցիալական ձեռքբերում, մյուս կողմից՝ խիստ քննադատվում է փորձագետների կողմից որպես մանիպուլյացիա և պետական մակարդակով ընտրակաշառքի բաժանում։

2.3. Հարթակների վերլուծություն

Այս շաբաթվա տեղեկատվական հոսքերի հիմնական կենտրոնը YouTube-ն է (1087 նյութ), որտեղ կենտրոնացված են վերլուծական հաղորդումներն ու քաղաքական դեբատները։ Telegram-ը (771) շարունակում է մնալ օպերատիվ նորությունների և կարճ «արտահոսքերի» միջավայր (օր.՝ ռուս սահմանապահների հեռանալու մասին լուրերը)։ Facebook-ը (404) և TikTok-ը (142) ցուցաբերել են համեմատաբար ցածր ակտիվություն։

3. Ժամանակային դինամիկա

Նարատիվ	Երկ. (23)	Երք. (24)	Չոր. (25)	Հինգ. (26)	Ուրբ. (27)	Շաբ. (28)	Քանակ
1. Մրցակիցների վարկաբեկում	34	90	47	88	58	30	347
2. Ընտրություններ և ԿԸՀ	33	77	39	80	60	31	320
3. Սահմաններ և առևտուր	35	37	56	90	42	16	276
4. Արտաքին ազդեցություն	23	64	39	76	48	22	272
5. Զինված ուժեր	33	42	32	49	50	36	242
6. Էներգետիկա	28	41	73	49	22	14	227
7. Էքզիստենցիալ սպառնալիք	21	46	30	46	29	31	203
8. Եկեղեցի և պետություն	40	66	26	24	20	9	185
9. Խաղաղություն և TRIPP	25	15	28	56	42	16	182
10. Եվրոպա և Հայաստան	14	42	25	57	9	3	150
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ	286	520	395	615	380	208	2404

Ամբողջ շաբաթվա գլխավոր պիկն արձանագրվեց փետրվարի 26-ին (615 հրապարակում), երկու խոշոր իրադարձություններով։ Առաջինը «Ախուրիկ» անցակետից ռուս սահմանապահների հեռանալու տեղեկությունն էր («Սահմաններ և առևտուր», 90 հրապարակում), ինչը քննարկումներ առաջացրեց ՀՀ-ՌԴ հարաբերությունների վատթարացման համատեքստում։ Երկրորդ կարևոր թեման դարձավ ՀՀ իշխանությունների՝ ԵՄ-ին ուղղված խնդրանքը հիբրիդային արագ արձագանքման խմբերի ներգրավման վերաբերյալ, որն ակտիվացրեց «Արտաքին ազդեցություն» (76 հրապարակում) և «Եվրոպա և Հայաստան» (57 հրապարակում) թեմաների շուրջ քննարկումները։

4. Եզրակացություններ և բացահայտումներ

Սոցիալ-տնտեսական թեմաների քաղաքականացում. «Վեոլիա Ջուր»-ի ջրանջատումների շուրջ դժգոհությունները տեղեկատվական դաշտում արագ վերածվեցին իշխանությունների կառավարման արդյունավետությունը քննադատելու առիթի։ Նույն ֆոնին կառավարության կողմից հայտարարված կենսաթոշակների բարձրացումը իշխանության կողմից ներկայացվում էր որպես սոցիալական քաղաքականության արդյունք, մինչդեռ ընդդիմադիր դիսկուրսում այն հաճախ մեկնաբանվում էր որպես նախընտրական շրջանում ընտրողների վրա ազդելու փորձ և «քողարկված ընտրակաշառք»։

Ինքնիշխանության և անվտանգության հակադիր մեկնաբանություններ. «Ախուրիկ» անցակետից ռուս սահմանապահների հեռացումը իշխանության կողմից ներկայացվեց որպես սուվերենության ամրապնդման քայլ, սակայն տեղեկատվական դաշտում այն հաճախ մեկնաբանվում էր նաև որպես անվտանգության համակարգի թուլացում և տարածաշրջանում խաղաղության գործընացի ռիսկերի աճ։

Արտաքին միջամտության նարատիվի ակտիվացում. ԵՄ-ին ուղղված «հիբրիդային արագ արձագանքման խմբերի» վերաբերյալ դիմումը ընդդիմադիր դիսկուրսում ներկայացվում էր որպես ապացույց, որ իշխանությունները ընտրական գործընթացներում հենվում են արտաքին աջակցության վրա՝ ձևավորելով «Արևմուտքի միջամտության» նարատիվը։

Մոնիտորինգն իրականացվել է «Բազմակողմանի տեղեկատվության ինստիտուտ» (MDI) տեղեկատվական ՀԿ-ի կողմից։

Զեկույցը մշակվել է «ՀՀ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների մոնիտորինգի մեթոդաբանությանը» ¹համապատասխան։ Տվյալների ավտոմատացված հավաքագրումն ու զեկույցի մշակումն իրականացվել են արհեստական բանականությամբ օժտված գործիքների միջոցով՝

Letsdata թվային մոնիտորինգի գործիքը կիրառվել է առաջնային աղբյուրների տվյալների հավաքագրման համար, իսկ Claude, NotebookLMև Geminiգործիքները՝ զեկույցի գեներացման համար։

Վերլուծությունը հիմնված է նախապես ընտրված 250 աղբյուրների (նույնն է՝ դերակատարներ) ցուցակի վրա։ Գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական վերահսկողությամբ՝ մոնիտորինգի մասնագետի և տվյալների հավաքագրման մասնագետի մասնակցությամբ՝ հավաստիության երաշխավորման նպատակով: