ՀՀ տեղեկատվական միջավայրը և նարատիվների դինամիկան — փետրվարի 16-22

Մոնիտորինգի վերլուծական զեկույց

1. Համատեքստ

2026 թվականի փետրվարի երրորդ շաբաթը (փետրվարի 16-22) հայաստանյան տեղեկատվական դաշտում նշանավորվեց քաղաքական խոսույթի սրմամբ։

Շաբաթվա տեղեկատվական առանցքը ձևավորվեց Նիկոլ Փաշինյանի ԱՄՆ այցի (փետրվարի 18-19) և Դոնալդ Թրամփի նախաձեռնած «Խաղաղության խորհրդի» առաջին նիստի շուրջ, որտեղ ԱՄՆ նախագահի կողմից հնչեցված «Փաշինյան-Ալիև ընկերության և գրկախառնության» թեզը դարձավ շահարկումների առարկա։

Բացի այդ, տեղեկատվական հոսքի ինտենսիվությունը զգալիորեն աճեց Բաքվում Ռուբեն Վարդանյանի դատապարտման թեմայի շուրջ ձևավորված լայնածավալ քննարկումների ֆոնին։

Ներքաղաքական հարթությունում իշխանություններն անցան իրավական գործողությունների ակտիվ փուլի. Բագրատ Սրբազանի կալանքի երկարաձգումը, Գագիկ Ծառուկյանի տան զննությունը և ընդդիմադիր գործիչների (Վահե Հակոբյանի, Կարեն Ավագյանի, ավելի վաղ Իշխան Սաղաթելյանի) գույքի բռնագանձման պահանջները ստեղծեցին «նախընտրական հաշվեհարդարի» նարատիվ։ Զուգահեռաբար, Ավստրիայում մեկնարկած Եպիսկոպոսաց հավաքը և հոգևորականների դեմ իրականացվող քրեական վարույթները խորացրին իշխանություն-եկեղեցի բացահայտ հակամարտությունը։

Ամփոփ վիճակագրություն

Նարատիվ (ըստ նվազման կարգի)	Գլխավոր դերակատարների խումբ	Facebook	Telegram	YouTube	TikTok	Ընդհանուր քանակ
1. Մրցակիցների վարկաբեկում	ՀՀ մեդիա հարթակներ	117	123	96	58	394
2. Արտաքին ազդեցություն	ՀՀ մեդիա հարթակներ	55	96	110	34	295
3. Սահմաններ և առևտուր	ՀՀ մեդիա հարթակներ	46	104	123	21	294
4. Զինված ուժեր	ՀՀ մեդիա հարթակներ	42	87	112	37	278
5. Ընտրություններ և ԿԸՀ	ՀՀ մեդիա հարթակներ	77	106	37	23	243
6. Էներգետիկա և ենթակառուցվածքներ	ՀՀ մեդիա հարթակներ	31	87	87	13	218
7. Էքզիստենցիալ սպառնալիք	ՀՀ մեդիա հարթակներ	17	40	109	40	206
8. Եկեղեցի և պետություն	Քաղաքական դերակատարներ	16	46	115	28	205
9. Խաղաղություն և TRIPP	Անանուն կայքեր	41	67	55	6	169
10. Եվրոպա և Հայաստան	ՀՀ մեդիա հարթակներ	45	77	29	10	161
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ		487	833	873	270	2463

2.1. Նարատիվների և դրանց հաճախականության վերլուծություն

Տեղեկատվական հոսքի 3 հիմնական նարատիվները.

Մրցակիցների վարկաբեկում (394 հրապարակում). այս նարատիվը շաբաթվա առաջատարն է։ Բաքվում Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի դատապարտումը դարձավ իշխանությունների հասցեին ուղղված քննադատության առանցքային թեմա՝ այն ներկայացվելով որպես արտաքին քաղաքական և բանակցային ձախողման հետևանք։ Բացի այդ, փետրվարի 19-ին Բագրատ Սրբազանի կալանքի երկարաձգումը և Գագիկ Ծառուկյանի տանը կատարված զննությունը մատուցվեցին որպես ընդդիմադիր առաջնորդներին չեզոքացնելու փորձ։ Այս նարատիվի շրջանակում դիտարկվում է նաև դատախազության պահանջը՝ բռնագանձել Իշխան Սաղաթելյանի, Վահե Հակոբյանի և Կարեն Ավագյանի գույքը, ինչը որոշ շրջանակներում ընկալվում է որպես նախընտրական ճնշման դրսևորում։ Իշխանությունների վարկաբեկման մեկ այլ առիթ էր նաև Աջափնյակ վարչական շրջանում տեղի ունեցած միջադեպը, որն ընդդիմադիր շրջանակների կողմից ներկայացվեց որպես անվտանգային իրավիճակի վերահսկողության ձախողում և պետական կառավարման թուլության դրսևորում։

Արտաքին ազդեցություն (295 հրապարակում). գերակշռում է ՀՀ ինքնիշխան ինստիտուտների նկատմամբ արևմտյան վերահսկողության թեման։ «Խաղաղության խորհրդի» առաջին նիստին Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությունը ներկայացվեց որպես ԱՄՆ-ի կողմից պարտադրված սցենար։

Սահմաններ և առևտուր (294 հրապարակում). այս նարատիվը կառուցվում է թվային տվյալների ընտրողական շեշտադրման վրա։ Իշխանական շրջանակները շեշտադրում են Ադրբեջանից հունվարին ներկրված շուրջ 2.4 մլն ԱՄՆ դոլարի վառելիքը՝ այն ներկայացնելով որպես խաղաղության գործընթացի արդյունք։ Միևնույն ժամանակ, ընդդիմադիր դերակատարները TRIPP նախաձեռնությունը բնութագրում են որպես Ադրբեջանին առավել շահավետ նախագիծ՝ ընդգծելով, որ Հայաստանի մասնակցությունը տրանզիտային հոսքերում սահմանափակ է (մոտ 26%)։

Մյուս 7 նարատիվների վերլուծություն.

Զինված ուժեր (278). սահմանին 24 ամիս զոհերի բացակայությունը ներկայացվում է որպես իշխանությունների կողմից ապահովված կայուն անվտանգության արդյունք։

Ընտրություններ և ԿԸՀ (243). «ՀայաՔվե» միավորման ընտրություններին մասնակցությունը դիտարկվում է որպես ընդդիմադիր դաշտում նոր քաղաքական դերակատարի ձևավորում։

Էներգետիկա և ենթակառուցվածքներ (218). ՀԷՑ-ի շուրջ իրադարձությունները մեկնաբանվում են որպես քաղաքական ճնշում սեփականատիրոջ նկատմամբ։

Էքզիստենցիալ սպառնալիք (206). ընդդիմության համախմբումը մատուցվում է որպես պետության փրկության վերջին հնարավորություն։

Եկեղեցի և պետություն (205). ավստրիայում մեկնարկած Եպիսկոպոսաց ժողովի ֆոնին հնչած հայտարարությունները ներկայացվում են որպես եկեղեցու և իշխանության միջև խորացող հակասության դրսևորում։

Խաղաղություն և TRIPP (169). TRIPP նախագիծը որակվում է որպես «նվեր Ադրբեջանին», որտեղ Հայաստանի դերը նվազագույն է։

Եվրոպա և Հայաստան (161). ԵՄ պաշտոնյաների այցերը դիտարկվում են որպես ԵՄ-ՀՀ ռազմավարական գործընկերության խորացման փուլ և արտաքին քաղաքական դիվերսիֆիկացման գործընթացի մաս։

2.2. Նարատիվների հատումների վերլուծություն

Այս շաբաթվա առանցքային հատումը դիտարկվում է «Մրցակիցների վարկաբեկում» և «Եկեղեցի և պետություն» թեմաների միջև։ Բագրատ Սրբազանի կալանքի երկարաձգումը և Կաթողիկոսի դեմ քրեական վարույթը ներկայացվում են որպես քաղաքական հակառակորդներին և ազգային ինստիտուտներին լռեցնելու միասնական ծրագիր։ Մյուս հատումը «Արտաքին ազդեցություն» և «Խաղաղություն» նարատիվների միջև է, որտեղ Վաշինգտոնում Փաշինյանի և Ալիևի «ընկերացումը» մեկնաբանվում է որպես սուվերենության կորստի գնով ձեռք բերված խաղաղություն։

2.3. Հարթակների վերլուծություն

YouTube-ը (873 նյութ) մնում է վերլուծական հրապարակումների հիմնական կենտրոնը։ Telegram-ը (833 նյութ) ակտիվորեն օգտագործվում է օպերատիվ լուրերի և «արտահոսքերի» համար (Ծառուկյանի տան զննություն, բռնագանձումներ)։ Facebook-ը (487) ծառայում է որպես դիրքորոշումների տարածման հարթակ, իսկ TikTok-ը (270)՝ էմոցիոնալ կարճ հոլովակների տիրույթ։

3. Ժամանակագրական դինամիկա

Նարատիվ	Երկ. (16)	Երք. (17)	Չոր. (18)	Հինգ. (19)	Ուրբ. (20)	Շաբ. (21)	Կիր. (22)	Քանակ
1. Մրցակիցների վարկաբեկում	59	89	49	64	80	38	15	394
2. Արտաքին ազդեցություն	62	76	34	30	58	28	7	295
3. Սահմաններ և առևտուր	77	36	63	29	35	26	28	294
4. Զինված ուժեր	48	62	50	24	50	28	16	278
5. Ընտրություններ և ԿԸՀ	70	44	52	23	26	19	9	243
6. Էներգետիկա	60	67	18	12	36	15	10	218
7. Էքզիստենցիալ սպառնալիք	35	42	40	26	30	17	16	206
8. Եկեղեցի և պետություն	62	35	25	19	34	18	12	205
9. Խաղաղություն և TRIPP	46	29	32	19	24	12	7	169
10. Եվրոպա և Հայաստան	7	76	27	33	7	4	7	161
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ	526	556	390	279	380	205	127	2463

Շաբաթվա պիկը փետրվարի 17-ին (556 հրապարակում) պայմանավորված էր Ռուբեն Վարդանյանի դատապարտման շուրջ քննարկումների կտրուկ աճով։

4. Եզրակացություններ և բացահայտումներ

Իրավական գործիքակազմի ակտիվացում. Բագրատ Սրբազանի կալանքի երկարաձգումը, Գագիկ Ծառուկյանի տան զննությունը և գույքի բռնագանձման պահանջները վկայում են, որ իշխանությունը նախընտրական փուլում օգտագործում է ուժային-իրավական մեթոդներ։

Արտաքին քաղաքականության բևեռացում. Փաշինյանի ԱՄՆ այցը և «Խաղաղության խորհրդի» նիստը ձևավորեցին հակադիր ընկալումներ՝ մի կողմից որպես ռազմավարական դիվերսիֆիկացիա, մյուս կողմից՝ որպես արտաքին ազդեցության ուժգնացում։

Անվտանգության թեմայի երկակի օգտագործում. սահմանին զոհերի բացակայությունը ներկայացվում է որպես իշխանությունների ձեռքբերում, մինչդեռ ներքին միջադեպերն օգտագործվում են թույլ և ոչ պատշաճ կառավարման մասին նարատիվի ամրապնդման համար։

Եկեղեցի-պետություն լարվածության քաղաքականացում. Եպիսկոպոսաց ժողովի հայտարարություններն ու քրեական վարույթները տեղեկատվական դաշտում ներկայացվում են որպես ինստիտուցիոնալ հակամարտության խորացում։

Մոնիտորինգն իրականացվել է «Բազմակողմանի տեղեկատվության ինստիտուտ» (MDI) տեղեկատվական ՀԿ-ի կողմից։

Զեկույցը մշակվել է «ՀՀ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների մոնիտորինգի մեթոդաբանությանը» ¹համապատասխան։ Տվյալների ավտոմատացված հավաքագրումն ու զեկույցի մշակումն իրականացվել են արհեստական բանականությամբ օժտված գործիքների միջոցով՝

Letsdata թվային մոնիտորինգի գործիքը կիրառվել է առաջնային աղբյուրների տվյալների հավաքագրման համար, իսկ Claude, NotebookLMև Geminiգործիքները՝ զեկույցի գեներացման համար։

Վերլուծությունը հիմնված է նախապես ընտրված 250 աղբյուրների (նույնն է՝ դերակատարներ) ցուցակի վրա։ Գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական վերահսկողությամբ՝ մոնիտորինգի մասնագետի և տվյալների հավաքագրման մասնագետի մասնակցությամբ՝ հավաստիության երաշխավորման նպատակով:

1. Մոնիտորինգի մեթոդաբանություն — https://staging.mdi.am/elections2026 ↩︎